Ο Άγιος Στέφανος είναι η δεύτερη από τις δύο παλαιοχριστιανικές βασιλικές των Παξών, χτισμένη περίπου τον 6ο αιώνα στην πλαγιά πάνω από το Πόρτο του Οζιά, στη θέση που λέγεται κάμπος της Κόρης. Ο κατάλογος του 1686 τον αναφέρει ανάμεσα στις παλιές εκκλησίες που ήταν ήδη ξεκεράμωτες. Καλύτερα από όλα σώζεται η αψίδα, που στέκει ακόμα σε αρκετό ύψος· τα Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Αντώνιος στα Μητσιαλάτικα χτίστηκε από μέλος της οικογένειας Μητσιάλη και στον κατάλογο του 1739 περιγράφεται ως νέα εκκλησία, άρα σηκώθηκε λίγο πριν από εκείνη τη χρονολογία. Οι καταγραφές διαφωνούν στο μικρό όνομα του κτήτορα: η αγγλική εγγραφή δίνει Ζαφείρη Μητσιάλη, η παλαιότερη ελληνική Λαυρέντιο Μητσιάλη. Κρατάμε και τα δύο μέχρι να ξεκαθαρίσει το ζήτημα. Στην καταγραφή του 1885 Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Θωμάς στη Λάκκα δεν αναφέρεται σε κανέναν από τους παλιούς καταλόγους. Η απλούστερη εξήγηση είναι αυτή που δίνει η ελληνική καταγραφή: είναι μικρή εκκλησία και πιθανότατα χτίστηκε γύρω στα 1880, πολύ μετά τη σύνταξη των καταλόγων. Αυτό την κάνει μία από τις νεότερες εκκλησίες των Παξών, και μια χρήσιμη υπενθύμιση ότι το νησί δεν σταμάτησε να χτίζει εκκλησίες Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Νικόλαος δίνει το όνομά του στο νησάκι που κλείνει το λιμάνι του Γαΐου. Η εκκλησία είναι μετόχι της Παναγίας των Βελλιανιτών και υπάρχει στον κατάλογο του 1686, άρα στεκόταν ήδη όταν το ενετικό κάστρο από πάνω της ήταν ακόμα σε χρήση. Βρίσκεται στο νότιο άκρο της νησίδας, μέσα στα τείχη. Το λίθινο εικονοστάσιό της είναι το κομμάτι που Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Νικόλαος στα Μαγαζιά, γνωστός ως Άγιος Νικόλαος του Μάνεση, ανήκει στις οικογένειες Μάνεση και Γραμματικού και υπάρχει στον κατάλογο του 1686. Ανακαινίστηκε το 1803. Στον τοίχο υπάρχει μια επιγραφή που δεν διαβάζεται πια. Οι παξινές εκκλησίες είναι συνήθως γενναιόδωρες με τις χρονολογίες τους (πάνω από μια θύρα, στη μεσαία πλάκα ενός δαπέδου, σε μια καμπάνα), και γι’ αυτό Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Ίσαυρος στην Καστανίδα ανήκε στην οικογένεια Γραμματικού και υπάρχει στον κατάλογο του 1686. Η Καστανίδα είναι η περιοχή πάνω από τη Λάκκα που οι ντόπιοι ήξεραν ως τον τόπο των πετράδων: οι πλάκες που έστρωσαν αυλές, εκκλησίες και στέρνες των Παξών έβγαιναν από τα λατομεία εδώ, και για πολύ καιρό η πελεκητή πέτρα ήταν από τα λίγα πράγματα Διαβάστε περισσότερα...

Ο Παντοκράτορας στην Υπαπαντή ανήκει στην οικογένεια Αργυρού και υπάρχει στον κατάλογο του 1686. Ανακαινίστηκε από τα θεμέλια από τον μοναχό Ιωαννίκιο Αργυρό το 1760. Επισκέπτης της δεκαετίας του 1880 το χαρακτήρισε «λίαν απέριττο εκκλησίδιο», και το εννοούσε καλοπροαίρετα: απλό προέχον Ιερό, βρυοφόρος πλατεία, ρομβοποίκιλτος πλάγιος πυλώνας, τετράγωνη θύρα με στρογγυλή οπή από πάνω, καλή πλακόστρωση, λευκό εικονοστάσιο με τέσσερις Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Ιωάννης στις Πιαλούχες, στην περιοχή της Λάκκας, ανήκει στις οικογένειες Γραμματικού, Πέτρου, Αρώνη, Αργυρού και Βασίλα. Υπάρχει στον κατάλογο του 1805 και χτίστηκε πριν από το 1750. Πέντε οικογενειακά ονόματα σε μία μικρή εκκλησία είναι ασυνήθιστο ακόμα και για τους Παξούς, και λέει κάτι για το πώς κρατιούνταν αυτά τα κτίσματα: τα μερίδια σε μια εκκλησία περνούσαν από Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Βασίλειος στα Δαλιετάτικα ανήκει στις οικογένειες Μακρή, Μάστορα, Αργυρού και Γραμματικού και υπάρχει στον κατάλογο του 1781. Όπως και ο Άγιος Δημήτριος λίγο πιο κάτω, θεμελιώθηκε το 1750 και το 1777 οι εργασίες συνεχίζονταν ακόμη: ο οικισμός έχτιζε δύο εκκλησίες ταυτόχρονα, μέσα σε μια γενιά. Γιορτή: 1 Ιανουαρίου. Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Παντελεήμονας στα Επάνω Μαστοράτικα υπάρχει στον κατάλογο του 1739· το 1754 καταγράφεται ως τελείως κατεστραμμένη, και αυτό που στέκει σήμερα είναι το ξαναχτίσιμό της. Μια περιγραφή της δεκαετίας του 1880 μας δίνει την εκκλησία όπως ήταν πριν από τις νεότερες επισκευές. Μπροστά της δώδεκα βαθμίδες ανεβαίνουν προς το κοιμητήριο, μέσα από αυτό που ο επισκέπτης ονόμασε ένα είδος Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Δημήτριος στα Δαλιετάτικα υπάρχει στον κατάλογο του 1781. Θεμελιώθηκε το 1750 και το 1777 οι εργασίες συνεχίζονταν ακόμη: είκοσι εφτά χρόνια χτίσιμο, που για εκκλησία οικισμού ήταν το φυσιολογικό και όχι το αργό: τέτοια κτίσματα σηκώνονταν με ό,τι περίσσευε μετά τη σοδειά. Η εκκλησία ανήκει στις οικογένειες Δαλιέτου και Αργυρού, μαζί με την οικογένεια Γραμματικού· παλαιότερη ελληνική καταγραφή Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Γεώργιος στα Αρωνάτικα ανήκει στις οικογένειες Αρώνη, Αγγελή και Κοντάρη και υπάρχει στον κατάλογο του 1686. Βρίσκεται στον λοφίσκο που φέρει το όνομα του Αγίου, με θέα κάτω προς τη Λάκκα. Το 1734 έγινε το τέμπλο του και αγιογραφήθηκε ο ναός. Γιορτή: 23 Απριλίου. Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Δημήτριος στα Δενδιάτικα ανήκει στις οικογένειες Δένδια και υπάρχει στον κατάλογο του 1686. Ανακαινίστηκε το 1735 και αγιογραφήθηκε το 1744. Τα Δενδιάτικα είχαν δύο εκκλησίες της ίδιας οικογένειας, αυτήν και τους Ταξιάρχες, που ανακαινίστηκαν και αγιογραφήθηκαν τις ίδιες χρονιές. Προφανώς αντιμετωπίστηκαν ως ένα ενιαίο έργο. Γιορτή: 26 Οκτωβρίου. Διαβάστε περισσότερα...

Οι Ταξιάρχες στα Δενδιάτικα ανήκουν στις οικογένειες Δένδια και υπάρχουν στον κατάλογο του 1686. Ο ναός ανακαινίστηκε το 1735 και αγιογραφήθηκε το 1744. Είναι η δεύτερη από τις δύο εκκλησίες των Δένδια στον οικισμό· η άλλη είναι ο Άγιος Δημήτριος, λίγες εκατοντάδες μέτρα πιο πέρα, ανακαινισμένος και αγιογραφημένος τις ίδιες χρονιές. Γιορτή: 8 Νοεμβρίου. Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Γεώργιος της οικογένειας Ζέρνου χτίστηκε το 1659 και κάηκε το 1930. Αυτή η πρώτη χρονολογία τον κάνει μία από τις αρχαιότερες χρονολογημένες εκκλησίες των Παξών: στεκόταν πριν φυτευτούν οι περισσότεροι ελαιώνες του νησιού, και πριν από τον κατάλογο του 1686 στον οποίο πρωτοεμφανίζονται τόσες άλλες εκκλησίες. Στην καταγραφή του 1885 είναι η εκκλησία του οικισμού Ζερνάτικα, στην περιφέρεια Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Ιάκωβος ανήκει στις οικογένειες Ανεμογιάννη, Στανέλου, Μουρίκη και Ζέρνου. Υπάρχει στον κατάλογο του 1805 και είναι πολύ πιθανό να χτίστηκε το 1740. Στην καταγραφή του 1885 είναι η εκκλησία του οικισμού Στανελάτικα, στην περιφέρεια της Φουντάνας. Μία από τις ιδιοκτήτριες οικογένειες έδωσε στο νησί έναν ζωγράφο: τον Μιχαήλ Μουρίκη, αδελφό του επισκόπου Διονυσίου, του οποίου έργα καταγράφονται τόσο Διαβάστε περισσότερα...

Η Αγία Αικατερίνη στα Κατσιμάτικα ανήκει στις οικογένειες Κατσίμη και Τράνακα. Ο κατάλογος του 1739 σημειώνει ότι ήταν λίγος καιρός που είχε χτιστεί. Τα Κατσιμάτικα ήταν από τους λίγους οικισμούς των Παξών που έκαναν και κάτι άλλο πέρα από ελιές. Τον 19ο αιώνα υπήρχαν εδώ κυψέλες, φτιαγμένες μέσα στο πάχος του τοίχου του σπιτιού του Ιωάννη Κατσίμη και κλεισμένες με Διαβάστε περισσότερα...

Η Αγία Παρασκευή στα Λεκάτικα, πάνω από τον Οζιά, υπάρχει στον κατάλογο του 1686 και ανήκει στις οικογένειες Λέκκα και Λοΐσιου. Επισκέπτης της δεκαετίας του 1880 τη βρήκε λίγο μετά τα μαγαζιά, δεξιά: ασθενώς προέχον Ιερό, σταυροειδές παράθυρο, ρομβωτή αψίδα και δύο μηνοειδή παράθυρα· δίπλα μικρό κοιμητήριο με πλάκες· η καμπάνα κρεμασμένη από δίχαλο πάσσαλο· μέσα λευκό εικονοστάσιο και κιγκλιδωτό Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Παντελεήμονας στα Αγαθάτικα, πάνω από τον Οζιά, έχει μία από τις καλύτερα τεκμηριωμένες ιστορίες ίδρυσης στους Παξούς. Άρχισε να χτίζεται γύρω στο 1710 από τον Δέπο Αγάθο. Δεν πρόλαβε να την τελειώσει, και με τη διαθήκη του στις 10 Φεβρουαρίου 1710 έδωσε εντολή να την ολοκληρώσει ο ανηψιός και κληρονόμος του Πιερός Αγάθος. Η εκκλησία ενθρονίστηκε λιγότερο από Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Ίσαυρος βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο των Παξών, λίγο πάνω από διακόσια μέτρα από τη θάλασσα, στη μέση του νησιού. Από το προαύλιο βλέπεις και τις δύο ακτές μαζί, και με καθαρή μέρα ως την Κέρκυρα και τα βουνά της Ηπείρου. Στον προαύλιο χώρο υπάρχει πηγάδι που χρονολογείται από το 1935. Σε ένα νησί χωρίς πηγές, ένα πηγάδι δίπλα Διαβάστε περισσότερα...