Εκεί που ξεκινά το μονοπάτι για τις Όστριες, κάτω από την Αγία Παρασκευή, μια πέτρινη καμάρα ανοίγει μέσα στην ξερολιθιά. Από μέσα κατεβαίνουν σκαλοπάτια στο νερό, και μπροστά στέκει μια μακριά γούρνα, σμιλεμένη από ένα κομμάτι πέτρα.

Αυτό είναι το πρώτο από τα πηγάδια της Οστριάς. Υπάρχουν κι άλλα: τρεις στέρνες λαξευμένες μέσα στον βράχο, γνωστές με το όνομα της οικογένειας Κουτρούμπαλη, ακόμη ένα πηγάδι πιο πέρα που στέκει ανέπαφο, και ένα μεγαλύτερο πηγαδόσπιτο πιο κοντά στον γκρεμό. Το παλιό όνομα όλης αυτής της πλαγιάς είναι Οστριά, στον ενικό. Οι Όστριες, ο πληθυντικός που λέμε σήμερα στον χάρτη, ήρθαν αργότερα.

Οι Παξοί δεν έχουν πηγές. Βρέχει αρκετά, αλλά ο ασβεστόλιθος δεν κρατά τίποτα: το νερό περνά από μέσα του και χάνεται στη θάλασσα. Έτσι το νησί έμαθε να πιάνει τη βροχή. Κάθε σπίτι είχε τη δεξαμενή του, κάθε οικισμός τη στέρνα του, και το πλακόστρωμα πάνω στο οποίο στέκεσαι δεν είναι διακόσμηση αλλά η επιφάνεια συλλογής, στρωμένη με κλίση ώστε κάθε σταγόνα να τρέχει προς τα μέσα.

Τα Μπογδανάτικα, λίγο πιο πάνω, ήταν από τους μεγαλύτερους οικισμούς του νησιού, τριάντα τρεις οικογένειες στην απογραφή του 1885. Η γούρνα μπροστά στην καμάρα είναι το πλυσταριό, εκεί όπου κατέβαζαν τα ρούχα οι γυναίκες. Επισκέπτης της δεκαετίας του 1880 περιέγραψε αυτή τη ζωή γύρω από το νερό: τις γυναίκες να πλένουν στις κοίτες των χειμάρρων, και το σούρουπο τα κορίτσια της γειτονιάς να ανεβαίνουν στο πηγάδι με τη στάμνα στο κεφάλι, όπως έγραφε σαν τις αρχαίες κανηφόρους, τραγουδώντας και παραβγαίνοντας στο τρέξιμο.

Γούρνες σαν αυτή ήταν κάποτε συνηθισμένες σε όλους τους Παξούς. Οι περισσότερες χάθηκαν. Περιπατητής που κατέγραψε τα μονοπάτια βρήκε αρκετές εδώ κοντά κατεστραμμένες, περασμένες με μπουλντόζα. Αυτή στέκει ακόμα.

Το νερό δεν συντηρείται πια. Κοίτα, μην πιεις.

Το πηγαδόσπιτο στην άκρη του γκρεμού, και η θέα που το συνοδεύει, είναι λίγα λεπτά πιο πέρα: δες τις Όστριες.