Η Αγία Παρασκευή είναι η εκκλησία των Ζενεμπισάτικων, ενός χωριού με δεκαεπτά οικογένειες στην απογραφή του 1885, που ανήκε στο παρεδρείο των Βελλιανιτάτικων. Στη βάση της πρόστασης υπάρχει λίθος με τη χρονολογία 1700, κάτι που την κατατάσσει στις παλαιότερες χρονολογημένες εκκλησίες των Παξών. Το κωδωνοστάσιο είναι διπλή αψίδα με δύο καμπάνες και σιδερένιο σταυρό στην κορυφή. Η μεγάλη πλάγια θύρα Διαβάστε περισσότερα...

Εκκλησία στα Μπογδανάτικα, πάνω από τον Γάιο, λίγο κάτω από διακόσια μέτρα από την Αγία Παρασκευή. Την καταγράφουμε με το όνομα που της δίνουν τα ανοιχτά χαρτογραφικά δεδομένα, Παναγία, επειδή δεν καταφέραμε να επιβεβαιώσουμε πληρέστερο όνομα επί τόπου. Υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να είναι το παρεκκλήσι της Παναγίας του Κουτρούμπαλη, που ψάχνουμε. Οι παλιές καταγραφές λένε ότι η οικογένεια Κουτρούμπαλη, των Διαβάστε περισσότερα...

Εκκλησία πάνω από τον Λογγό, λίγο πιο μέσα από το λιμάνι. Την καταγράφουμε ως Ζωοδόχο Πηγή, και αξίζει να πούμε το σκεπτικό. Η Ζωοδόχος Πηγή του Λογγού είναι γνωστή από τις παλιές περιγραφές ως μετόχι της Υπαπαντής: μετά το Πάσχα η εικόνα κατέβαινε από τα Γραμματικέικα στη Λάκκα, μετά την Παρασκευή της Ζωοδόχου Πηγής σε αυτή την εκκλησία στον Λογγό, Διαβάστε περισσότερα...

Μικρή εκκλησία πάνω από το λιμάνι της Λάκκας, στην οποία ανεβαίνεις με είκοσι πέντε σκαλιά. Η ανάβαση είναι και το ζητούμενο: από πάνω κοιτάζεις κατευθείαν έξω, μέσα από το στόμιο του κόλπου. Στην καταγραφή του 1885 το λιμάνι της Λάκκας, τότε πέντε ψυχές, αναφέρεται με δύο εκκλησίες, τον Άγιο Ιωάννη και τον Άγιο Ανδρέα, αυτήν εδώ και τον ενοριακό ναό Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Ανδρέας είναι ο ενοριακός ναός της Λάκκας, και κατά την τοπική παράδοση η αρχαιότερη εκκλησία των Παξών. Επισκέπτης που την κατέγραψε τη δεκαετία του 1880 άκουσε ακριβώς αυτό, και σημείωσε δύο λεπτομέρειες στην πρόσοψη: μια πέτρα σε σχήμα κανονιού εντοιχισμένη, και δύο σκαλισμένα ψάρια, επειδή, όπως του είπαν, ο Άγιος ήταν ψαράς. Για την εκκλησία ενός λιμανιού που Διαβάστε περισσότερα...

Μικρή εκκλησία πάνω στους βράχους, στη βόρεια άκρη του Γαΐου, δίπλα στο παλιό λοιμοκαθαρτήριο. Επισκέπτης της δεκαετίας του 1880 τη χαρακτήρισε το πιο γραφικό πράγμα σε εκείνη την ακτή: χτισμένη κατευθείαν πάνω στον βράχο, με στοά τεσσάρων στηλών και τοιχογραφίες στο εικονοστάσιο. Είναι ιδιωτικό παρεκκλήσι της οικογένειας Κουβά, και περιλαμβάνεται στην περιήγηση για τις στέρνες και τις εκκλησίες του Γαΐου Διαβάστε περισσότερα...

Η Αγία Τριάδα είναι ο ενοριακός ναός του Γαΐου και η μεγαλύτερη εκκλησία της κωμόπολης. Ήταν η καινούργια εκκλησία. Τη δεκαετία του 1880 ήταν ακόμα ατελείωτη: επισκέπτης της εποχής τη λέει τη νεότερη και μεγαλύτερη του Γαΐου και σημειώνει το καμπαναριό της βαμμένο λευκό και κυανό, και χτίστηκε για να πάρει τη θέση της Ανάληψης στην πλατεία, που τη πλημμύριζε Διαβάστε περισσότερα...

Ακόμη μία από τις εκκλησίες του Αγίου Σπυρίδωνα, στο κέντρο του νησιού ανάμεσα στον Γάιο και τα Μαγαζιά. Οι παλιοί κατάλογοι αναφέρουν εκκλησίες του Αγίου στα Κοκκινάτικα, με χρονολογία 1793, και στα Μητσιαλάτικα των Μαγαζιών, με χρονολογία 1844, εκτός από εκείνες των Αργυράτικων και του Καλτσονησίου. Δεν έχουμε διαπιστώσει ακόμα ποια από αυτές τις εγγραφές αντιστοιχεί σε αυτό το κτίσμα. Διαβάστε περισσότερα...

Εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα πάνω από τον Γάιο, στην περιοχή των Βλαχοπουλάτικων, κοντά στην Ελεούσα και στον Άγιο Χαράλαμπο. Ο Άγιος Σπυρίδων είναι ο πολιούχος της Κέρκυρας, και οι Παξοί, που διοικούνταν από την Κέρκυρα το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας τους, τον αγκάλιασαν με ενθουσιασμό: εκκλησίες του υπάρχουν στα Αργυράτικα, στα Κοκκινάτικα, στα Μητσιαλάτικα των Μαγαζιών και στο νησάκι Καλτσονήσι, Διαβάστε περισσότερα...

Εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου, πάνω από τον Γάιο. Η ίδια αφιέρωση εμφανίζεται και μέσα στην Ελεούσα των Βλαχοπουλάτικων, όπου ο δεξιός βωμός είναι των Εισοδίων, μια υπενθύμιση ότι στους Παξούς μια γιορτή μπορούσε να έχει και δική της εκκλησία και πλάγιο βωμό αλλού, ανάλογα με το ποια οικογένεια την ήθελε. Γιορτή: 21 Νοεμβρίου. Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Γεώργιος στέκει σε ανυψωμένη κυκλική πλακόστρωτη πλατεία στα Βελλιανιτάτικα, και το ψηλό καμπαναριό του στέκει χωριστά από τον ναό, κάτι ασυνήθιστο στους Παξούς. Η μεγάλη πλάγια θύρα είναι δουλεμένη, όπως έγραψε επισκέπτης του 19ου αιώνα, «κατά τον τρόπο της Αναγέννησης». Μέσα, ξύλινη οροφή, ανυψωμένο πρεσβυτέριο με ξύλινο κιγκλίδωμα και διπλό κιγκλιδωτό υπερώο. Δίπλα σώζεται περιτειχισμένο κοιμητήριο με πλάκες Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Δημήτριος είναι η εκκλησία των Λιναράτικων, πάνω από τον Γάιο. Στην καταγραφή του 1885 ο οικισμός, τότε έξι ψυχές, αναφέρεται με το όνομά του. Τα Λιναράτικα ήταν χωριό λατόμων. Επισκέπτης εκείνης της εποχής περιγράφει εννιά σπίτια στην άκρη ψηλού λόφου πάνω από την κοιλάδα του Στέφου, όπου λατομούσαν γωνιώδη τεμάχια και πλάκες και τα κατέβαζαν. Μαζί με την Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Ιωάννης στα Μπαστάτικα είναι γνωστός ως Άγιος Ιωάννης «της Ρίγανης», από την πλαγιά όπου στέκει. Ο λόγος να ανέβεις είναι η θέα. Από εδώ ανοίγεται όλο το νότιο μισό των Παξών, με τους Αντίπαξους πιο πέρα, από τις πλατύτερες θέες του νησιού, και πολύ διαφορετική από τα σημεία ηλιοβασιλέματος της δυτικής ακτής, που κοιτάζουν μόνο ανοιχτό πέλαγος. Η Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Αθανάσιος βρίσκεται ανάμεσα στα Καλοδικάτικα και τα Μητσιαλάτικα, στο μέσο του νησιού. Το κτίσμα φέρει τη χρονολογία 1837, διαβασμένη πάνω του τον 19ο αιώνα, από τις νεότερες χρονολογημένες εκκλησίες οικισμού, των χρόνων της Αγγλικής Προστασίας και όχι των ενετικών αιώνων που έβγαλαν τις περισσότερες άλλες. Γιορτή: 18 Ιανουαρίου. Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Σπυρίδων στα Αργυράτικα, στην πλευρά της Λάκκας. Στην απογραφή του 1885 ο οικισμός Αργυράτικα, τότε δέκα οικογένειες, αναφέρεται με το όνομά του. Επισκέπτης της δεκαετίας του 1880 την περιγράφει. Το Βήμα προεξέχει λιτά στο πίσω μέρος, με σταυρωτή θυρίδα και ένα αψιδωτό παράθυρο σε κάθε πλευρά. Η θύρα είναι αψιδωτή, σε ρυθμό της Αναγέννησης, με τρεις βαθμίδες μπροστά, Διαβάστε περισσότερα...

Μία από τις δύο εκκλησίες της Φουντάνας, λίγες δεκάδες μέτρα από την Παναγία Βλαχέρνα. Η ενορία Μαγαζιών και Φουντάνας έχει και τις δύο, και οι επισκέπτες τακτικά παίρνουν τη μία για την άλλη. Την καταγράφουμε ως Εσταυρωμένο. Η ταύτιση είναι δική μας, βασισμένη στη θέση των δύο κτισμάτων και στους ενοριακούς καταλόγους· αν ξέρετε το ζευγάρι, πείτε μας αν τις Διαβάστε περισσότερα...

Η εκκλησία των Ταξιαρχών στα Μαγαζιά. Το τέμπλο της αναφέρεται ανάμεσα στα αξιόλογα των Παξών, στην ίδια παρέα με των Αγίων Αποστόλων του Γαΐου, της Βλαχέραινας στη Φουντάνα και των Αγίων Αποστόλων στα Μποϊκάτικα. Σε ένα νησί με ως επί το πλείστον λιτές εκκλησίες, το τέμπλο ήταν εκεί που πήγαιναν τα χρήματα και η τέχνη. Στην καταγραφή του 1885 αναφέρεται Διαβάστε περισσότερα...

Η Ευαγγελίστρια είναι η εκκλησία των Κουριτέικων, ενός οικισμού με οκτώ ψυχές στην καταγραφή του 1885. Τη θυμούνται περισσότερο για έναν άνθρωπο παρά για το κτίσμα. Γύρω στο 1825 ζούσε εδώ ο ερημίτης Ιωακείμ Κάγκας, ασυνήθιστη μορφή για τους Παξούς, όπου η θρησκεία ήταν υπόθεση της οικογένειας και οι μοναχικοί ασκητές δεν ήταν συνήθεια. Κοντά στην εκκλησία στεκόταν μια τεράστια Διαβάστε περισσότερα...

Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου βρίσκεται στο λιμάνι του Λογγού, εκεί όπου ανήκει μια εκκλησία του Αγίου Νικολάου. Το ξυλόγλυπτο τέμπλο της φτιάχτηκε γύρω στο 1883 από τον Σίμο Σαμουήλ από τη Λευκίμμη της Κέρκυρας, ένα από τα λίγα έργα του νησιού για τα οποία ξέρουμε και τον τεχνίτη και τη χρονολογία. Μετά το Πάσχα η εικόνα της Υπαπαντής, στο Διαβάστε περισσότερα...

Η τρίτη από τις τρεις εκκλησίες της Αναλήψεως στους Παξούς, στο βόρειο μέρος του νησιού, ανάμεσα στα Μαγαζιά και τον Λογγό. Τρεις εκκλησίες της ίδιας γιορτής σε ένα νησί αυτού του μεγέθους δεν είναι τυχαίο. Η Ανάληψη είναι κινητή γιορτή της ύστερης άνοιξης, τότε που η χρονιά της ελιάς είναι ήσυχη και ο κόσμος μπορεί να μαζευτεί, και καθεμιά από Διαβάστε περισσότερα...

Η Ανάληψη των Ανεμογιαννάτικων βρίσκεται πάνω από τον Λογγό, στη ράχη ενός χαμηλού λόφου, σε περιτειχισμένη πλατεία με μία μοναδική ελιά. Περιγραφή της δεκαετίας του 1880 τη δίνει με λεπτομέρεια: ρομβοποίκιλτος πυλώνας με τέσσερις βαθμίδες, λιθόκτιστο εδώλιο στον τοίχο, αψιδωτά και μηνοειδή παράθυρα, ανυψωμένο κωδωνοστάσιο χωρίς καμπάνα: η καμπάνα κρεμόταν από την ελιά. Μέσα, σανιδωτή λεία οροφή, απλό λίθινο εικονοστάσιο, Διαβάστε περισσότερα...

Η Ανάληψη βρίσκεται στην κεντρική πλατεία του Γαΐου και ήταν η κύρια εκκλησία της κωμόπολης: τη δεκαετία του 1880 την έλεγαν απλώς Μητρόπολη. Ακόμα και τότε είχε το πρόβλημα που έχει και σήμερα. Η πλατεία βρίσκεται μόλις πάνω από το νερό, και ο νοτιοανατολικός άνεμος που μπαίνει στο λιμάνι πλημμύριζε την εκκλησία, ένας από τους λόγους που ξεκίνησε η μεγαλύτερη Διαβάστε περισσότερα...

Μικρή εκκλησία στη νότια συνοικία του Γαΐου, και η κύρια εκκλησία εκείνου του μέρους της κωμόπολης. Στέκει ακριβώς κάτω από τη δημόσια στέρνα που φέρει το όνομά της, στον δρόμο προς τον οικισμό του Νοζιά, και έχει μία καμπάνα κρεμασμένη σε ξύλινο στήριγμα. Είναι από τις παλαιότερες εκκλησίες του νησιού. Ο κατάλογος του 1686 την περιγράφει ήδη ως «Άγιοι Ανάργυροι Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Χαράλαμπος χαρακτηριζόταν τον 19ο αιώνα προστάτης της Νήσου, και παραμένει ένας από τους Αγίους των οποίων η εικόνα ταξιδεύει το Πάσχα. Η εκκλησία βρίσκεται στα ψηλά των Βλαχοπουλάτικων, με θέα που είναι και ο λόγος που ανεβαίνουν οι περισσότεροι ως εκεί. Το καμπαναριό της ήταν νεόκτιστο τη δεκαετία του 1880. Επισκέπτης εκείνης της εποχής σημείωνε τις δύο αδελφές Διαβάστε περισσότερα...

Το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία στέκει στη ράχη πάνω από τον Γάιο, λίγο δεξιά από τη λευκή εκκλησία της Αγίας Παρασκευής στα Μπογδανάτικα και περίπου 250 μέτρα βόρεια από τον Παντοκράτορα των Μακράτικων. Ο κόκκινος πυλώνας του φέρει τη χρονολογία 1700 και δικέφαλο αετό, κάτι που το κάνει ένα από τα παλαιότερα χρονολογημένα κτίσματα του νησιού. Εδώ έχουν καταγραφεί αρχαία Διαβάστε περισσότερα...

Η Υπεραγία Θεοτόκος η Ελεούσα είναι η εκκλησία των Βλαχοπουλάτικων. Στέκει λίγες δεκάδες μέτρα από τη διασταύρωση, στο ύψος του συγκροτήματος των σχολείων. Είναι η πρώτη εγγραφή στον παλαιότερο σωζόμενο κατάλογο των εκκλησιών των Παξών, του 1686, που μετράει τριάντα εννιά εκκλησίες και είκοσι ιερείς σε όλο το νησί. Η εγγραφή γράφει απλώς «Ελεούσα εις του Βλαχόπουλου». Η εκκλησία χτίστηκε Διαβάστε περισσότερα...

Ένα πολύ μικρό παρεκκλήσι στην καρδιά του Λογγού, που εύκολα το προσπερνά κανείς: η πόρτα του ανοίγει μέσα από την είσοδο ενός σπιτιού, και έτσι από το δρομάκι μοιάζει κομμάτι της οικίας και όχι εκκλησία. Ιδιωτικά και οικογενειακά παρεκκλήσια σαν κι αυτό είναι συνηθισμένα στους Παξούς, και είναι ο λόγος που το νησί μετρά πολύ περισσότερες εκκλησίες από χωριά. Το Διαβάστε περισσότερα...

Η Αγία Παρασκευή βρίσκεται λίγο πιο πάνω από τα Μαγαζιά, μέσα στους ελαιώνες που γεμίζουν την κοιλάδα ανάμεσα στο χωριό και τη Λάκκα. Είναι μία από τις πολλές μικρές εκκλησίες του εσωτερικού των Παξών, χτισμένες και συντηρημένες από τις οικογένειες των γύρω οικισμών και όχι από επίσκοπο ή από το κράτος. Αυτός είναι και ο λόγος που ένα νησί αυτού Διαβάστε περισσότερα...

Η λευκή εκκλησία της Αγίας Παρασκευής είναι η εκκλησία των Μπογδανάτικων. Στην καταγραφή του νησιού το 1885 ο οικισμός, τότε τριάντα τριών ψυχών, αναφέρεται με το όνομά της, ενώ λίγο πιο δεξιά στέκεται το μικρό εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία. Η εκκλησία κρατά ακόμα τον ρόλο της στο παξινό Πάσχα. Τη Δευτέρα του Πάσχα η εικόνα της Παναγίας των Βελλιανιτών λιτανεύεται Διαβάστε περισσότερα...

Ο Άγιος Κωνσταντίνος βρίσκεται στα ψηλά, ανάμεσα στα Μαγαζιά και τη Λάκκα. Δύο χρονολογίες είναι χαραγμένες πάνω στο ίδιο το κτίσμα: το 1720 στη θύρα και το 1835 στην πλακόστρωση του δαπέδου. Η πρώτη ανήκει στην εκκλησία, η δεύτερη σε μεταγενέστερη ανακαίνιση. Και οι δύο διαβάστηκαν επί τόπου από επισκέπτη τη δεκαετία του 1880, και κάνουν αυτή την εκκλησία μία Διαβάστε περισσότερα...

Ο Παντοκράτορας των Μακράτικων είναι μια μικρή εκκλησία με περισσότερη ζωγραφική μέσα της απ’ όσο δείχνει το μέγεθός της. Οι τοίχοι της ήταν κοσμημένοι με κόκκινα ανθοποικίλματα σε λευκοκίτρινη βάση. Το εικονοστάσιο φέρει δύο χρονολογίες, 1804 και 1805. Στο Ιερό είναι ζωγραφισμένες μια Αγία Τριάδα και μια Παναγία με τον Χριστό, ενώ δίπλα στον μικρό βωμό του Παντοκράτορα κρέμεται εικόνα Διαβάστε περισσότερα...

Η Παναγία της Φουντάνας, στα χαρτιά Θεοτόκος Βλαχερνών και σε όλο το νησί απλώς Βλαχέραινα, βρίσκεται στη δεξιά πλευρά του παλιού αμαξιτού δρόμου που κατεβαίνει από τα Μαγαζιά προς τον Λογγό. Το καμπαναριό της χρονολογείται στο 1772 και το τέμπλο της στο 1801. Μπροστά από την εκκλησία φυτρώνει ένας πλάτανος, κάτι που στους Παξούς αξίζει να το προσέξει κανείς: είναι Διαβάστε περισσότερα...

Η λευκή εκκλησία του Αγίου Νικολάου είναι η εκκλησία των Απεργάτικων, ενός οικισμού με καμιά εικοσιπενταριά σπίτια στην πλευρά της Λάκκας, στην αρχή της κοιλάδας που κατεβαίνει με το όνομα του Αγίου προς τη θάλασσα. Είναι από τις καλά χρονολογημένες εκκλησίες του νησιού. Η ρομβοποίκιλτη θύρα φέρει τη χρονολογία 1803 και από πάνω της μια πλάκα με δικέφαλο αετό. Στο Διαβάστε περισσότερα...

Για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας τους, οι Αντίπαξοι είχαν μία και μόνη εκκλησία: αυτήν. Βρίσκεται στο εσωτερικό, πάνω από την ανατολική ακτή. Ο δρόμος που οδηγεί σε αυτήν είναι ένα περιτειχισμένο δρομάκι που περνά δίπλα από μια μεγάλη αγριαχλαδιά και ανεβαίνει ανάμεσα σε αμυγδαλιές. Το κτίσμα είναι λιτό: έξι αψιδωτά παράθυρα, επίπεδη οροφή, κιγκλιδωτό υπερώο, ξύλινα στασίδια και ένα Διαβάστε περισσότερα...